आणखी काही प्रश्न 💙


काही दिवसांपूर्वी 'अनिल अवचट' लिखित
'आणखी काही प्रश्न'हे महत्वपूर्ण पुस्तकं वाचुन समजून घेतलं.'बाबांनी'यामध्ये मांडलेल्या प्रश्नांनी मला स्तब्ध केलं , विचार करायला भाग पाडलं; तर घराच्या चार भिंतीच्या पलीकडे बघण्यासाठी प्रवृत्त सुद्धा केलं.बाहेरच जग किती साऱ्या 'जटील आणि भयंकर' प्रश्नांनी ग्रासलेला आहे हे मला या पुस्तकातून कळालं.

लेखकांनी वेध घेतलेल्या महत्वपूर्ण प्रश्नांनी याकडे बघण्याचा माझं  दृष्टीकोन बदललं.कितीतरी महत्वाची नवीन माहिती मला यातून मिळाली.लेखकांनी या पुस्तकातून वाचकापुढे फक्त महत्वपूर्ण प्रश्नच मांडलेले नाही,तर त्या प्रश्नांची पार्श्वभूमी,मुळ समस्या, त्या प्रश्नांवर नेमके सुरू असलेले काम,त्यावर आतापर्यंत निघालेले उपाय इत्यादी सर्वकाही सहज सोप्या भाषेत वाचकांसमोर मांडले आहेत.

जे वाचत असताना आपण अनेक वेळा अंतर्मुख होऊन जातो.

या पुस्तकातील प्रत्येक पृष्ठातून लेखकांनी केलेला सखोल 'अभ्यास आणि पावलोपावली घेतलेली 'मेहनत' जाणवते.प्रत्येक प्रश्नांचा केलेला एकूण अभ्यास,त्या प्रश्नांच्या निगडित केलेली त्या संबंधित तज्ञांसोबत दीर्घ चर्चा,प्रत्यक्षात जाऊन घेतलेल्या अनुभवामुळे आपल्याला त्या-त्या प्रश्नांचा मुळ गाभा कळायला मदत होते.

अश्या कितीतरी प्रश्नांकडे आपण आजपर्यंत दुर्लक्ष करत होतो ही जाणीव आपल्याला होते.एकंदरीत असंख्य अश्या महत्वपूर्ण प्रश्नांकडे आपली नजर वळवण्याचा प्रयत्न हे पुस्तकं सुंदरीत्या करण्यात यशस्वी होतं.

हे पुस्तकं वाचून समजून-उमजून घेतल्यानंतर आपण "आयुष्याच्या धावपळीत थोडं थांबून या प्रश्नांकडे डोळसपणे नक्कीच विचार करायला प्रवृत्त होतो आणि हाच या पुस्तकाचं यश आहे असं मला वाटतं.

160 पृष्ठसंख्या असलेल्या पुस्तकांतून लेखकांनी, 'एच आय व्ही एड्स आणि एड्सग्रस्त रुग्ण ,डोक्यावर मैला घेऊन जाणारे सफाई कामगार,धरण बांधकाम व तेथील मजूर,क्षारपड जमीन आणि त्यामुळे होणारे नुकसान,जंगलतोड आणि त्याचे परिणाम ,बर्न वॉर्ड मध्ये भाजलेल्या स्त्रियाचं दुखणं व आक्रोश,दिवसागणिक निसर्गाचं होणार ऱ्हास,घटस्फोट झालेल्या आई-वडिलांची मुलं,ऊसतोड कामगारांच त्रासमय जीवन ,ट्रक ड्रायव्हराचं   विश्व इत्यादी बाबी संबंधित प्रश्न आपल्या समोर मांडले आहेत.फक्त प्रश्नच मांडले नाहीत,तर त्याचा चोहीबाजूने केलेला अभ्यास सुद्धा या पुस्तकात मांडलेला आहे जो वाचताना आपण एक महत्वपूर्ण 'संदर्भग्रंथ'अभ्यासतोय असं आपल्याला वाटतं.

एकूण,हे पुस्तकं वाचून बाजूला ठेऊन देण्यासारखं अजिबात नाही,तर हे पुस्तकं वाचून यात मांडलेल्या त्या त्या प्रश्नांबद्दल वेळोवेळी मनन-चिंतन करून आपण आपल्या परीने हे प्रश्न चिघळत जाण्यापासून रोखण्यासाठी नेमकं काय करू शकतो याबद्दल विचार करण्यासारखं आहे.

नक्की नक्की वाचा...🌱

©️Moin Humanist🖤

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

We Read आयोजित पत्रलेखन स्पर्धेचा निकाल..🌼

इमेज
We Read आयोजित केलेल्या स्पर्धेला एवढा उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिल्याबद्दल सर्वांचे मनापासून आभार…🩵 या स्पर्धेत आम्हाला एकूण 300 पत्रं प्राप्त झाली. यात 8 वर्षांच्या बालकांपासून ते 78 वयवर्ष असलेल्या ज्येष्ठांपर्यंत सहभागींचा समावेश होता. प्रत्येक पत्रातून उमटलेली भावना, कल्पकता आणि संवेदनशीलता खरोखरच स्पर्धेचं सार्थक ठरली. मूळ नियोजनाप्रमाणे,आलेल्या पत्रांपैकी 3 सर्वोत्कृष्ट पत्रं निवडायची होती. मात्र, लहान वयाच्या मुलांचाही सहभाग लक्षणीय असल्यामुळे त्यांची पत्रं प्रौढांच्या पत्रांप्रमाणे एकत्रितपणे निकालात समाविष्ट करणे योग्य ठरणार नाही, असे आम्हाला वाटले. त्यामुळे आम्ही स्पर्धेत दोन गट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. •18 वर्षांखालील गट •18वर्षांवरील गट 18 वर्षांखालील गटात एकूण 100 पत्रं, तर 18 वर्षांवरील गटात जवळपास 200 पत्रं होती. या विभागणीप्रमाणे प्रत्येक गटातून 3-3 विजेते निवडण्याचे ठरवले गेले. पत्रांचे परीक्षण करताना आमच्या We Read Team ने सर्व पत्रं वाचून प्राथमिक चर्चा केली नि त्यातून 18 वर्षांवरील गटातील 21 पत्रं व 18 वर्षांखालील गटातील 14 पत्रं पुढील फेरीसाठी निवडली. ह...
अधिक वाचा

वाट तुडवताना ...❤️🌼

इमेज
221 पानांचं हे पुस्तक फक्त आत्मचरित्र नाही तर एका भुकेल्या मनाचा पुस्तकांशी जोडलेला प्रवास आहे. उत्तम कांबळे यांनी आपल्या खडतर आयुष्यातील संघर्ष, पुस्तकांप्रतीची ओढ नि वाचनाने त्यांचं आयुष्य कसं घडवलं, हे इतक्या सोप्या व प्रामाणिक शब्दांत मांडलं आहे, की वाचताना आपण त्यांच्या प्रत्येक सुख-दु:खात हरवून जातो. ‘वाट तुडवताना’ ही उत्तम कांबळे यांच्या बालपणापासून पत्रकार नि संपादक होण्यापर्यंतची कहाणी आहे. दारिद्र्य, जातीचा अभाव नि भुकेने जाळलेल्या मनात पुस्तकांची भूक कशी निर्माण झाली, याचा हा आलेख आहे. “रोज एक पाटी शेण गोळा करतो, मग देशील पुस्तक?” असं विचारणाऱ्या मुलाला आई म्हणते, “शेणकुट्याचं पैसं पुस्तकावर उधळलास तर खाशील काय?” या दोन प्रश्नांच्या संघर्षात कांबळे यांचं आयुष्य घडत गेलं. त्यांनी शेण गोळा केलं, डिंक जमा केलं, खांद्याला घट्टे पडल्यावर पाणी वाहिलं, कंपाउंडर म्हणून काम केलं. भुकेने आतडी जळत असताना भुताचा नैवेद्य खाल्ला, नळाला तोंड लावून पाणी पिऊन भूक मारली. पण या सगळ्यात त्यांची पुस्तकांची भूक कधी कमी झाली नाही, उलट ती तीव्र होत गेली. ही भूक त्यांना चार्वाक, बुद्ध, गांधी, आंबेड...
अधिक वाचा

भटक्यांचे लग्न ...🌼💜

इमेज
हे पुस्तक भारतातल्या भटक्या-विमुक्त जातींच्या विवाह पद्धतींचा एक अनमोल आणि रोचक दस्तऐवज आहे. उत्तम कांबळे यांनी आपल्या पत्रकारितेच्या अनुभवातून आणि संवेदनशील दृष्टिकोनातून कैकाडी, कूचकोरवी, पामलोर, घिसाडी, कुडमुडे जोशी, पिंगळे जोशी, पोपटवाले जोशी, ओढ बेलदार, राजपूत बेलदार, कांजरभाट, डोंबारी, गोसावी, लमाणी, पंचाळ, वड्ड, डवरी, फिरस्ते कोळी, फासेपारधी, गोपाळ गोंधळी, भामटे, बागडी, मांगगारुडी, वैदू, नंदीवाले, वंजारी, कंझार, हेळवे, श्रीरामभक्तरू आणि रावळ या जातींच्या लग्न परंपरांचं इतकं जिवंत वर्णन केलं आहे, की वाचताना आपण त्यांच्या अनोख्या जगात हरवतो. हे पुस्तक भटक्या जातींच्या आयुष्याला नि त्यांच्या सांस्कृतिक वैभवाला समजून घेण्याचा एक खिडकीसारखा अनुभव आहे. भारतात असंख्य जाती आहेत नि प्रत्येक व्यक्ती आपापल्या जातीत जन्माला येऊन आयुष्य जगतो. पण भटक्या-विमुक्त जातींचं आयुष्य वेगळंच आहे त्यांना गाव नाही, शासकीय दप्तरात नाव नाही, सामाजिक प्रतिष्ठा नाही. डोक्यावर फाटकं आभाळ अन् पायाखाली दुभंगलेली जमीन घेऊन ते भाकरीच्या तुकड्यासाठी गावोगावी भटकतात. त्यांचं राहणीमान, भाषा, रीतीरिवाज नि लग्न पद्ध...
अधिक वाचा